Banner Viadrina

Przedmiot "Migracja"

Migration_klein_PL ©BOIM

Interdyscyplinarne badania naukowe na temat „Migracji”, prowadzone w Viadrina Center B/ORDERS IN MOTION, są poświęcone konstytuowanej przez granice relacji między porządkami społecznymi a migracją. Ma to służyć pogłębieniu rozumienia znaczenia granic dla oddziaływania na możliwości  działania i przemieszczania się migrantów oraz dla uwarunkowanej tym zmiany porządku społecznego.

Interesuje nas przy tym, jak granice stają się „metodą” kategoryzowania i klasyfikowania ludzi – np. w zależności od pochodzenia, kultury, przynależności etnicznej, płci kulturowej, wykształcenia, klasy i przydatności na rynku pracy – po to, by kanalizować ich mobilność oraz przypisywać im w łonie danego porządku określone pozycje przestrzenne, społeczne i czasowe. Granice państwowe działają zatem jak półprzepuszczalne membrany, otwierając dla jednych dostęp i prawa, których odmawiają innym.

Także w tym wypadku granice nie powinny być rozumiane tylko w wymiarze polityczno-terytorialnym. Chodzi raczej także o społeczne i dyskursywne wytyczanie granic, a także o bariery administracyjne lub przeszkody prawne, które prowadzą do izolowania i wykluczania migrantek i migrantów przez państwo. Chociaż wewnątrz UE zrezygnowano z funkcji kontroli osób, a granice polityczno-terytorialne wydają się mniej efektywne, to migrantki i migranci napotykają różnego rodzaju bariery także poza dającymi się zlokalizować granicami państwowymi.

Szczególnie istotne dla naszej koncepcji jest pytanie, jak nakładają się na siebie przestrzenne, społeczne i czasowe wymiary granic oraz jak powstają obszary liminalne i szare strefy. Granice terytorialne mogą zatem wpływać w aspekcie czasowym na tempo mobilności, zmuszając migrantki i migrantów do oczekiwania. Ośrodki tranzytowe tworzą – z motywów politycznych – odrębne czasoprzestrzenie dla różnych mieszkanek i mieszkańców. Granice mogą otwierać również obszary przemocy, w których ludzie są na czas nieokreślony pozbawieni praw. Inne dające się zlokalizować granice istnieją np. w miejskich i wiejskich dzielnicach mieszkaniowych, które różnią się odmiennymi infrastrukturami czy też statusem społecznym swoich mieszkanek i mieszkańców.

Interesujące jest również pytanie o granice między różnymi porządkami, które albo nakładają się na siebie, albo wchodzą ze sobą wzajemnie w konflikt, a także mogą oddziaływać na migrantki i migrantów oraz ich pozycje w systemach porządku. Tak się dzieje na przykład wtedy, gdy aspiracje państw narodowych do suwerenności kolidują z uniwersalnymi prawami człowieka.

Projekty:

Ambivalenzen der Europäisierung. Prekäre Ordnungen Europas in Geschichte und Gegenwart
Cluster "Tough Choices: Dilemmas and Decision in Peacemaking"
Deutsche Sprachinseldialekte in Bewegung: sprachliche Grenzüberschreitungen im Deutschen Nationalrajon der Altai-Region (Russland)
Developing a new curriculum in Global Migration, Diaspora and Border Studies in East-Central Europe (GLocalEAst)
Die EU-Außengrenzen als Verhandlungsraum des europäischen Selbstbildes und der Alterität. Eine kultursoziologische Untersuchung der Konstruktion des europäischen Selbstbildes, der Alterität und der Verschiebung von Gewalt an die Außengrenzen der EU
Die globalisierte Peripherie: Atlantikhandel, sozioökonomischer und kultureller Wandel in Mitteleuropa (ca. 1680 bis 1850)
Die Länder des ehemaligen Jugoslawien als „doppelter Transitraum“: Solidaritäten, Grenzziehungen und Grenzüberquerungen zwischen MigrantInnen und der lokalen Bevölkerung auf dem Weg in die EU
Ethnicity in Motion. Transkulturalisierungsprozesse unter europäischen Einwandererminderheiten in Brasilien
Flüchtlinge im deutsch-sowjetischen Grenzraum
From Empire to Republic: “Study in Germany” as a Tool of Modernization in Turkey and China (1871-1929)
Grenz- und Raumrepräsentationen im österreichischen öffentlichen Diskurs über Asyl und in Narrativen von Geflüchteten
Kontrollmaßnahmen in entgrenzten Arbeitsmärkten
Koordination selbstständiger Unselbstständigkeit: Erwerbsarbeit jenseits der Organisation im Internetzeitalter
Language Making: Social conceptions of languages and their boundaries
Lusophoner Sprachgebrauch zur Zeit der portugiesischen Seefahrer ('Rios de Guiné' und Kapverdische Inseln)
Marginalisierte Geschichte: Transatlantischer Sklavenhandel und Sklaverei in deutschen, österreichischen und schweizerischen Schulbüchern
Modelle der Live-in-Pflege. Rechtswissenschaftliche und sozialethische Vorschläge zur Weiterentwicklung einer personenbezogenen Dienstleistung
Post-nationale Acts of Identity – Sprachideologie im mehrsprachigen Belize
Sprache und die Entstehung transnationaler sozialer Räume
State Borders and Migration in Digital Times (Internationale Sommerschule)
Worldness behind Cemeteries. Stories of the Absent: German-Jewish Minority in Southeast Banat